Öte gezegenden gelen radyo sinyalleri ilk kez tespit edildi
Gök bilimciler, 63,4 ışık yılı uzaklıktaki Beta Pictoris b’den gelen öte gezegen radyo sinyallerini ilk kez doğrudan tespit etti.
Gök bilimciler, Güneş Sistemi dışında bulunan bir gezegenden kaynaklandığı kesin biçimde belirlenen radyo sinyallerini ilk kez tespit etti. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi ile Oregon Üniversitesinden araştırmacıların gerçekleştirdiği çalışma, öte gezegenlerin manyetik özelliklerinin incelenmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Daha önce gezegen içeren sistemlerde gözlenen radyo emisyonlarının yıldızdan mı yoksa gezegenden mi yayıldığı kesin olarak ayrılamıyordu. Yeni çalışmada ise sinyallerin kaynağı yüksek güvenilirlikle belirlenerek bu belirsizlik giderildi.
Sinyallerin kaynağı kutup ışıkları
Bilim insanları, tespit edilen emisyonların dünya dışı yaşamla bağlantılı olmadığını belirtti. Sinyallerin, yüklü parçacıkların gezegenin atmosferi ve manyetik alanıyla etkileşime girmesi sonucunda ortaya çıkan kutup ışıklarından kaynaklandığı bildirildi.
Araştırmacılar, Güney Afrika’daki MeerKAT radyo teleskop dizisiyle 2025 ve 2026 yıllarında dört ayrı gözlem yaptı. Çalışma sırasında 0,85 ile 3,5 gigahertz arasındaki frekanslarda hızlı, tekrarlayan ve dairesel polarizasyona sahip radyo patlamaları kaydedildi.
Gözlemler, Dünya’dan yaklaşık 63,4 ışık yılı uzaklıkta bulunan Beta Pictoris yıldız sistemi üzerinde yoğunlaştı. Gök bilimciler, gökyüzü haritalamasında kuasarları referans alarak emisyonların yıldızdan değil, sistemdeki Beta Pictoris b gezegeninden geldiğini saptadı.
Manyetik alan gücü doğrudan ölçüldü
Beta Pictoris b’den alınan sinyallerin özellikleri, Dünya ve Jüpiter’deki kutup ışıklarının oluşumunda rol oynayan Elektron Siklotron Mazer Kararsızlığı adı verilen süreçle örtüştü. Bu bulgu, gezegenin manyetik alanına ilişkin doğrudan bilgi edinilmesini sağladı.
Hesaplamalara göre Beta Pictoris b’nin manyetik alanı, Dünya’nın manyetik alanından binlerce kat daha güçlü. Bu sonuç, bir öte gezegenin manyetik alan şiddetinin ilk kez doğrudan ölçüldüğünü gösteriyor.
Araştırmacılar, gezegenin yaklaşık 8 ila 9 saatlik hızlı dönüşünün kutup ışıklarına bağlı radyo emisyonlarını beslediğini ifade etti. İlk kez 2008’de keşfedilen ve Jüpiter’in yaklaşık 10 katı kütleye sahip olan Beta Pictoris b, kendisinden net radyo sinyali alınan ilk öte gezegen oldu.
Çalışmanın sonuçları henüz hakemli bir bilimsel dergide yayımlanmadı; araştırma arXiv platformunda erişime açıldı. Bilim insanları, yeni nesil radyo gözlemevlerinin daha yüksek hassasiyete ulaşmasıyla yakın yıldız sistemlerindeki diğer dev öte gezegenlerin de benzer yöntemlerle incelenebileceğini belirtti.
