Kadeş Antlaşması’nın 3 bin 200 yıllık yeni parçası
Hattuşa’da bulunan 3 bin 200 yıllık tablet parçasının Kadeş Antlaşması’nın Akadça nüshalarından birine ait olduğu belirlendi.
Hattuşa’nın Büyükkale bölgesindeki Hitit kral sarayında bulunan 3 bin 200 yıllık tablet parçası üzerinde yürütülen incelemeler tamamlandı. Uzmanlar, parçanın Kadeş Antlaşması’nın Akadça nüshalarından birine ait olduğunu belirledi. Yaklaşık bir yıl incelenen tablette, antlaşmanın 12’nci ve 20’nci maddeleri arasındaki bölümlere ait satırlar yer alıyor. Metinde, Mısır ve Hatti topraklarından kaçan kişilere ilişkin düzenlemelerin yanı sıra evlerin yıkılmamasını öngören hükümler bulunuyor.
Hititler ile Mısır arasındaki rekabetin temelinde, Doğu Akdeniz ticaret yolları ve özellikle bugünkü Suriye toprakları üzerindeki hakimiyet mücadelesi vardı. Bu gerilim, Mısır Firavunu II. Ramses ile Hitit Kralı II. Muvatalli’nin ordularını yaklaşık MÖ 1274’te Kadeş’te karşı karşıya getirdi. Savaş kesin bir üstünlük sağlayamadan sona ererken, iki imparatorluk arasındaki mücadele ilerleyen dönemde diplomatik görüşmelere taşındı.
Yaklaşık 15 yıl sonra, MÖ 1259 civarında Hitit Kralı III. Hattuşili ile II. Ramses arasında barış antlaşması imzalandı. Kadeş Antlaşması olarak bilinen metin, tarafların birbirlerine saldırmamasını, dış tehditlere karşı destek vermesini ve ülkelerinden kaçan kişilerin iade edilmesini düzenledi. Anlaşmayla birlikte Hitit-Mısır ilişkilerinde çatışma döneminin ardından yeni bir süreç başladı.
Kadeş Antlaşması, günümüze ulaşan en eski uluslararası barış antlaşması olarak tarih açısından özel önem taşıyor. Antlaşmanın ilk metinlerinin gümüş tabletlere yazıldığı aktarılıyor; ancak bu tabletler bugüne ulaşmadı. Metnin farklı nüshaları Mısır’da hiyerogliflerle, Hattuşa’da ise Akadça çivi yazısıyla hazırlanmış kil tabletler üzerinde korundu.
