Kira Yükü Dünya Genelinde Artıyor: Türkiye İkinci Sırada
Kira yükü dünya genelinde artış gösterirken, Türkiye en yüksek oranlardan birine sahip. İstanbul’da kira, geliri aşıyor.
Dünya genelinde büyük şehirlerde kira yükü giderek artarken, 33 ülkenin 12’sinde şehir merkezlerinde 1+1 dairelerin kira bedeli, ortalama gelirleri geride bırakmış durumda. Türkiye, yüzde 165’lik oranla bu alanda en yüksek kira baskısının yaşandığı ülkeler arasında yer alıyor.
Avrupa merkezli ülkelerde, bekar bir çalışanın ortalama gelirinin, büyük şehirlerin merkezindeki 1+1 dairelerin kirasına oranı, 33 ülkenin 20’sinde yüzde 80’in üzerinde seyrediyor. 12 ülkede ise bu oran, kazancı aşmış durumda. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın verilerine göre, İstanbul’da ortalama kira bedeli 40.512 TL iken, Türkiye genelinde bu rakam 24.188 TL olarak kaydediliyor. İstanbul’da merkezi bölgelerdeki kiralar, Türkiye ortalamasının yaklaşık 1,7 katına ulaşarak, burada yaşamanın zorluğunu artırıyor. Ancak bu durum, dünya genelindeki birçok büyük şehirde de benzer şekilde yaşanıyor.
Avrupa’daki Kira Durumu
Eurostat ve Numbeo verilerinin derlemesine göre, Avrupa’daki büyük şehirlerde kira baskısı oldukça belirgin. Portekiz’de bu oran yüzde 163, Slovakya’da yüzde 152, Polonya’da ise yüzde 139 seviyesine ulaşıyor. Macaristan ve Çek Cumhuriyeti gibi ülkelerde de kira/gelir oranı yüzde 130’un üzerinde seyrediyor. Bu durum, özellikle Orta ve Doğu Avrupa’da barınma maliyetlerinin gelir artışını geride bıraktığını gösteriyor.
İsveç’te kira/gelir oranı yüzde 97 ile gelirlerin neredeyse tamamını kapsarken, Japonya, İrlanda ve Litvanya’da bu oran yüzde 93 civarında. Hollanda’da yüzde 90, Danimarka ve İtalya’da ise yüzde 85 seviyeleri dikkat çekiyor.
Batı Avrupa’da Kira Yükü Daha Düşük
Kira yükünün görece daha düşük olduğu ülkeler genellikle Batı Avrupa’da yer alıyor. Belçika’da kira/gelir oranı yüzde 56, Avusturya’da ise yüzde 54 ile en düşük seviyelerde bulunuyor. Finlandiya yüzde 61, İsviçre ise yüzde 69 ile bu grubu takip ediyor. Bu ülkelerde kira giderinin gelire oranla daha yönetilebilir seviyelerde olduğu görülüyor.
Türkiye İkinci Sırada
Türkiye’de aylık ortalama gelir Eurostat verilerine göre 545 Euro olarak hesaplanırken, İstanbul’da merkezi bir konumda 1+1 dairenin ortalama kirası Numbeo’ya göre 898 Euro’ya ulaşmış durumda. Bu kira bedeli, gelirin yüzde 165’ine denk geliyor. Listenin ilk sırasında yer alan ABD’de de benzer bir tablo dikkat çekiyor. New York’un merkezinde 1+1 dairenin ortalama kirası 3.623 Euro’ya ulaşırken, ortalama aylık gelir 2.175 Euro’da kalıyor ve oran yüzde 167 ile Türkiye’nin üzerinde gerçekleşiyor.
Küresel Barınma Krizi Derinleşiyor
Veriler, küresel ölçekte konut ve kira krizinin derinleştiğini ortaya koyuyor. Birçok ülkede kira giderleri, gelir artışını geride bırakırken, özellikle düşük ve orta gelir grupları için barınma maliyetleri giderek daha büyük bir yük haline geliyor. Türkiye, bu bağlamda en sert ayrışan ülkelerden biri olarak öne çıkıyor; büyükşehirlerdeki kira maliyetlerinin, gelirleri aşması, barınma krizinin boyutunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
