Wadephul ve Lavrov görüşmesi: Gerilim tırmanıyor
Wadephul ve Lavrov görüşmesi, Leipzig’deki drone saldırısı ve Ukrayna savaşı gölgesinde Almanya-Rusya gerilimini yeniden gündeme taşıdı; G20 daveti de ele alındı.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Birleşmiş Milletler’de sürpriz bir görüşme yaptı. Yaklaşık 30 dakika süren temas, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in aralık ayında Miami’de düzenlenecek G20 Zirvesi’ne davet edilmesinden bir gün sonra gerçekleşti.
Görüşmenin ardından Alman kamu yayıncısı ZDF’ye konuşan Wadephul, temasın yoğun geçtiğini ve temel konularda uzlaşma sağlanamadığını söyledi. Bakan, Leipzig’deki insansız hava aracı saldırısı gibi olayların Almanya tarafından kabul edilemeyeceğini belirterek Moskova’yı gerilimi tırmandırmaması konusunda uyardı. Wadephul, Almanya’nın kendisini savunabileceğini ve karşılık vereceğini ifade etti.
Bir Alman yetkili, Wadephul’un Rusya’ya Almanya, Avrupa ve NATO’ya yönelik tehlikeli tırmanış politikasından vazgeçmesi çağrısında bulunduğunu aktardı. İsmi açıklanmayan yetkili, bakanın Rusya’nın Ukrayna’daki sivil nüfusa yönelik devam eden ve giderek hedefli hale gelen saldırılarını da kınadığını söyledi.
Yetkili ayrıca Wadephul’un, her ay on binlerce Rus askerinin sonuçsuz bir yıpratma savaşında hayatını kaybettiğini ve Rus ekonomisinin zayıflamayı sürdürdüğünü dile getirdiğini belirtti.
Leipzig saldırısı gerilimi artırdı
Wadephul ve Lavrov görüşmesi, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinden bu yana iki ülkenin dışişleri bakanları arasında yapılan ilk doğrudan temas oldu. Görüşme, Berlin ile Moskova arasındaki ilişkilerin son dönemde ciddi biçimde gerildiği bir atmosferde gerçekleşti.
Almanya hükümeti, bu ayın başında Rus istihbarat servislerini Leipzig Havalimanı’nda Ukrayna’ya ait bir kargo uçağına yönelik başarısız insansız hava aracı saldırısını organize etmekle suçladı. Berlin, olayın ardından aralarında Bonn’daki Rus konsolosluğunun kapatılmasının da bulunduğu yaptırımlar uyguladı. Moskova ise buna St. Petersburg’daki Alman konsolosluğunu kapatarak karşılık verdi.
İki ülke, hafta içinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi toplantısında da karşı karşıya geldi. Wadephul, Rusya’yı Avrupa’da sorumsuz ve tehlikeli bir tırmanış yürütmekle suçlarken Lavrov, Avrupa ülkelerini “suç teşkil eden yöntemler” kullanmakla itham etti.
Alman yetkiliye göre Wadephul, Leipzig’deki saldırı girişimi veya diğer hibrit saldırıların Almanya’nın saldırı altındaki Ukrayna’ya desteğini sarsmayacağını açıkça belirtti. Ancak bu tür eylemlerin, Rusya tarafından zaten ağır biçimde yıpratılmış Almanya-Rusya ilişkilerine daha fazla zarar vereceğini vurguladı.
Rusya tarafı görüşmeye ilişkin ayrıntılı bir açıklama yayımlamadı. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova ise temas sırasında gündeme getirildiği anlaşılan ve Buça Katliamı’nın gerçekliğini sorgulayan tartışmalı bir Rusya haberine atıfta bulundu.
Görüşme talebine ilişkin farklı açıklamalar
Temasın kimin talebiyle gerçekleştiği konusunda da taraflar farklı açıklamalar yaptı. Zaharova, görüşme isteğinin Wadephul’dan geldiğini öne sürdü. Alman bakan ise Lavrov’un üçüncü kişiler aracılığıyla görüşmeye hazır olduğu mesajını iletmesinin ardından buluşmayı kabul ettiğini söyledi.
Wadephul ve Lavrov görüşmesi, ABD ve Batılı müttefiklerinin Rusya ile Ukrayna arasında barış görüşmelerini yeniden başlatma çabalarını artırdığı bir döneme denk geldi. ABD yönetimi, hafta içinde Putin’i aralık ayında Miami’de yapılacak G20 Zirvesi’ne davet etmişti. Bu gelişme, Putin ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında Florida’da olası bir görüşme ihtimalini gündeme getirdi.
Bazı Avrupalı liderler daveti eleştirirken Wadephul, girişimi memnuniyetle karşıladı ve bunun Putin için bir sınama niteliği taşıdığını söyledi. Alman bakan, böyle fırsatların değerlendirilmesi gerektiğini belirtirken ciddi müzakereler yürütülebilmesi için öncelikle ateşkes sağlanmasının gerekli olduğunu da ekledi.
