Yeni Parti Senaryoları: Özgür Özel’in Olası Başarısı
CHP’deki gelişmeler sonrası Özgür Özel’in liderliğinde yeni bir partinin oy oranı %37’ye ulaşabilir.
CHP’ye yönelik alınan ‘mutlak butlan’ kararının ardından, seçmen davranışları üzerine yapılan bir araştırma dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Işık Üniversitesi Emotics Lab tarafından gerçekleştirilen bu araştırma, CHP tabanının önemli bir kısmının, Özgür Özel’in liderliğinde atılacak adımlara destek vermeye istekli olduğunu gösteriyor. Ayrıca, Kemal Kılıçdaroğlu ile seçmen arasında belirgin bir duygusal kopuş yaşandığı da tespit edildi.
Araştırmada katılımcılara, Kılıçdaroğlu’nun CHP Genel Başkanlığı’na mahkeme kararıyla getirilmesi ve Özgür Özel’in görevden uzaklaştırılması sürecini nasıl değerlendirdikleri soruldu. Muhalefet seçmenleri arasında baskın görüş, yaşananların ‘iktidarın yargı müdahalesi’ olduğu yönünde şekillendi. Bu görüşü benimseyenlerin oranları CHP seçmenlerinde %69, DEM Parti seçmenlerinde %57, İYİ Parti seçmenlerinde ise %56 olarak belirlendi. AKP seçmenlerinin yalnızca %18’i süreci ‘yargı müdahalesi’ olarak tanımlarken, %39’u ‘tarafsız yargı’ görüşünü savundu.
Kılıçdaroğlu’nun CHP içindeki isimlere yönelik öne sürdüğü ‘FETÖ’ ve ‘yolsuzluk’ iddialarının seçmen üzerindeki etkisi de araştırıldı. Sonuçlar, bu iddiaların muhalefet tabanında güçlü bir karşılık bulmadığını gösterdi. CHP seçmenlerinin %80’i, İYİ Parti seçmenlerinin %75’i ve DEM Parti seçmenlerinin %71’i bu iddiaları inandırıcı bulmadıklarını ifade etti. İktidar blokunun seçmenleri arasında da bu iddialara inanç düşük kaldı; AKP seçmenlerinin %37’si ve MHP seçmenlerinin %34’ü iddiaları inandırıcı buldu.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, liderlerin seçmenlerde yarattığı duygusal etkiler oldu. CHP seçmenleri arasında Özgür Özel’in umut puanı 7,9, Kılıçdaroğlu’nun puanı ise 1,6 olarak ölçüldü. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın umut puanı ise 1,3 olarak belirlendi. Öfke puanları ise CHP seçmenlerinde Kılıçdaroğlu için 7,5, Erdoğan için 7,6 olarak kaydedildi. Bu durum, CHP seçmeni ile Kılıçdaroğlu arasında güçlü bir duygusal kopuş yaşandığını gösteriyor.
Mutlak butlan sürecinin seçmenlerde yarattığı duygular da araştırıldı. CHP seçmenlerinin %38’i öfke hissederken, DEM Parti seçmenlerinde bu oran %28, İYİ Parti seçmenlerinde ise %27 olarak belirlendi. AKP ve MHP seçmenleri arasında ise ‘hiçbir duygu hissetmiyorum’ seçeneği öne çıktı. Genel toplamda en yaygın duygu %20 ile öfke olurken, %18 ile ‘hiçbir duygu’ ikinci sırada yer aldı.
Araştırma, sürecin seçmenlerde hangi kaygıları tetiklediğini de ortaya koydu. CHP seçmenlerinin %77’si, İYİ Parti seçmenlerinin %70’i ve DEM Parti seçmenlerinin %72’si sürecin ‘demokrasinin anlamsızlaşması’ endişesi yarattığını belirtti. Toplumsal gerilim kaygısı ise tüm seçmen gruplarında yüksek çıktı. CHP seçmenlerinde %45, İYİ Parti’de %47, AKP’de %45 ve MHP’de %48 oranında toplumsal gerilim vurgusu yapıldı.
Özgür Özel ve CHP yönetiminin bu süreçte nasıl bir tutum sergilemesi gerektiği de araştırıldı. Genel örneklemde %36 ‘sakin ve kararlı’ tutumu tercih ederken, %31’i hukuki süreçlere odaklanılması gerektiğini belirtti. CHP seçmenleri arasında ise %45 ‘sakin ve kararlı’ yaklaşımı desteklerken, %38’i hukuki mücadeleyi öne çıkardı. Daha sert bir mücadele ve sokak mobilizasyonuna destek de dikkat çekici bir seviyede çıktı; CHP seçmenlerinin %33’ü daha sert mücadeleyi, %31’i ise sokak mobilizasyonunu destekledi.
Özgür Özel’in yeni bir parti kurması senaryosu da araştırmanın önemli bir bölümünü oluşturdu. Katılımcıların %33’ü böyle bir partiye oy verebileceğini ifade etti. ‘Ortadayım’ diyen %16’lık kesimle birlikte, Özel’in olası partisinin toplam potansiyel destek oranı %49’a ulaşıyor. CHP seçmenlerinin %69’u yeni partiye oy verebileceğini belirtirken, %52’si gönüllü destek vermeye, %42’si ise maddi katkı sunmaya hazır olduğunu ifade etti. DEM Parti ve İYİ Parti seçmenlerinde de sınırlı ama anlamlı destek sinyalleri görüldü.
İki farklı seçim senaryosu da araştırmada test edildi. İlk senaryoda, yalnızca Özgür Özel liderliğinde kurulacak yeni partinin oy oranı %33 olarak belirlendi. İkinci senaryoda, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın da öne çıktığı durumda partinin oy oranı %37’ye yükselerek birinci parti konumuna geliyor. Her iki senaryoda da AKP’nin oy oranı %31-34 bandında kalırken, Kılıçdaroğlu yönetiminin oy oranı %5-6 seviyesine gerileyerek seçim barajının altında kalıyor. Araştırma notunda, Mansur Yavaş etkisinin istatistiki hata payı içinde değerlendirilebileceği ancak CHP seçmeninin ağırlıklı yöneliminin yeni oluşuma kaydığı vurgulandı.
