Roman Uzay Teleskobu 300 megapiksellik gözünü açtı

NASA’nın Roman Uzay Teleskobu, 300 megapiksellik Geniş Alan Enstrümanı’nı başarıyla çalıştırdı. Teleskobun bilimsel görevleri için hazırlıklar sürüyor.

NASA’nın Roman Uzay Teleskobu, evrenin geniş bölgelerini yüksek ayrıntıyla incelemesini sağlayacak 300 megapiksellik Geniş Alan Enstrümanı’nı başarıyla çalıştırdı. Bu gelişmeyle teleskobun görev öncesi hazırlıklarında önemli bir eşik aşılmış oldu.

Teleskobun ötegezegenleri görüntülemek üzere geliştirilen Koronagraf Enstrümanı da ay başında devreye alınmasının ardından dijital, elektronik ve mekanik kontrollerden geçirildi. Test sürecinin, aracın Dünya’dan yaklaşık 1,6 milyon kilometre uzaklıktaki ikinci Lagrange noktası L2’ye ilerlediği dönemde birkaç ay boyunca sürmesi planlanıyor.

Geniş alan görüntüleme için kızılötesi dedektörler soğutuldu

Geniş Alan Enstrümanı, Hubble Uzay Teleskobu’nun ayrıntılı görüntüleme kabiliyetini çok daha geniş bir görüş alanıyla bir araya getirmek üzere tasarlandı. Tek bir görüntü, dolunayın gökyüzündeki görünen çapından daha büyük bir bölgeyi kapsayacak.

Bu özellik, bilim insanlarına evreni büyük ölçeklerde araştırma fırsatı sunacak. Roman Uzay Teleskobu, Güneş Sistemi dışındaki gezegenlere ilişkin yeni ipuçları arayacak, karanlık enerjinin niteliğini inceleyecek ve maddenin evrendeki dağılımını haritalandıracak.

NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden Josh Schlieder, enstrümanın uzay ortamında çalıştığının doğrulandığını belirtti. Schlieder, cihazın yerdeki uzun inşa ve test sürecinin ardından uzayda da işlevini yerine getirdiğini görmenin önemli olduğunu, ancak önlerinde hâlâ tamamlanması gereken çok sayıda çalışma bulunduğunu söyledi.

Mühendisler, Geniş Alan Enstrümanı’nı çalıştırmadan önce cihazın temizlenmesi ve kuruması için 10 gün boyunca bekleme modunda tutulduğunu aktardı. Bu sırada dedektörlerin sıcaklığı eksi 65 derece seviyesinde korundu.

11 Eylül sabahı ısıtıcıların kapatılmasıyla sistemin sıcaklığı eksi 143 dereceye düşürüldü. Bu seviyeye ulaşıldığında 18 kızılötesi dedektör etkinleştirildi ve dedektörler nihai çalışma sıcaklığı olan eksi 183 dereceye ulaşıncaya kadar soğutma sürdürüldü.

Testler kapsamında ışığın dalga boylarını ayıran filtre ve prizma düzenekleri ağırlıksız ortamda denendi. Daha sonra cihazın odaklama mekanizmasının doğru çalıştığı doğrulandı.

Koronagraf sistemi uzaktan kontrol edildi

Roman Uzay Teleskobu’nun Koronagraf Enstrümanı, başka yıldızların çevresinde dolanan gezegenleri doğrudan görüntülemeye yönelik ileri teknolojileri test etmek amacıyla geliştirildi.

Enstrüman, yıldızların yoğun ışığını bastırmak için optik bileşenlerden, özel maskelerden ve esnek aynalardan yararlanıyor. Böylece yıldızın parlaklığı engellenerek çevresindeki gezegenlerden yansıyan çok daha zayıf ışığın seçilebilmesi hedefleniyor.

Pasadena’daki kumanda merkezinde görev yapan ekipler; yazılım, sıcaklık kontrolü, kameralar ve aviyonik sistemler dahil olmak üzere cihazın temel bileşenleriyle iletişim kurulabildiğini doğruladı. Dünya’daki kontrolörler, maskeleri, renk filtrelerini ve prizmaları hareket ettiren mekanizmalar da dahil olmak üzere ana işlevleri uzaktan çalıştırmayı başardı.

Koronagrafın ısıl kontrol sisteminin de beklendiği gibi çalıştığı ve donanımın normal çalışma sıcaklığı olan 22 dereceye çıkarıldığı bildirildi. Dedektörler dışındaki parçalar, oda sıcaklığına yakın koşullarda görev yapacak şekilde tasarlandı.

Roman Uzay Teleskobu’nun ilk bilimsel görüntülerini 2027’nin başlarında Dünya’ya göndermesi bekleniyor.