İran’da Patlayan Kıvılcım, Üçüncü Dünya Savaşı’nın Başlangıcı mı?
İran’daki çatışmalar, Üçüncü Dünya Savaşı’nın fitilini ateşledi mi? Küresel güçlerin karşı karşıya gelme riski artıyor.
Birinci Dünya Savaşı, 28 Haziran 1914’te Saraybosna’da yaşanan bir suikast ile başlamıştı. Avusturya-Macaristan veliahtı Franz Ferdinand’ın öldürülmesi, kısa sürede Avrupa’yı savaşa sürükleyen bir domino etkisi yaratmıştı. İkinci Dünya Savaşı ise 1 Eylül 1939’da Nazi Almanyası’nın Polonya’yı işgaliyle patlak vermişti. Tarih, büyük savaşların genellikle tek bir kıvılcımla başladığını gösteriyor.
Günümüzde ise bu kıvılcımın Orta Doğu’da çakıp çakmadığına dair küresel bir tartışma sürüyor. İran ile İsrail arasındaki uzun süredir devam eden gölge savaş, ABD’nin İsrail ile birlikte doğrudan askeri operasyonlara katılmasıyla açık bir çatışmaya dönüşmüş durumda. ABD’nin İran’a yönelik hedeflere gerçekleştirdiği operasyonların ardından, Tahran yalnızca İsrail’i değil, bölgedeki Amerikan varlıklarını da hedef alarak geniş bir cephe açtı. Füze ve insansız hava aracı saldırıları, Körfez hattı ve Doğu Akdeniz’i kapsayan bir alanı etkisi altına aldı. Uzmanlar, artık meselenin yalnızca bölgesel gerilim değil, küresel güçlerin karşı karşıya gelme riski olduğunu belirtiyor.
Uluslararası güvenlik analiz merkezleri, büyük güçleri karşı karşıya getirebilecek beş kritik bölgeye dikkat çekiyor. Bu bölgeler arasında Tayvan Boğazı, NATO’nun doğu sınırı (Ukrayna hattı), İsrail–İran ekseni, Kore Yarımadası ve Hindistan–Çin Himalaya sınırı yer alıyor. Bugün bu listenin en üst sırasına İsrail–İran hattı yerleşmiş durumda.
ABD’nin İsrail ile birlikte hareket etmesi, denklemi köklü bir şekilde değiştirdi. Artık savaş yalnızca iki ülke arasında değil; İran’ın nükleer tesisleri hedef alınırken, Körfez ülkeleri baskı altına alındı ve ABD üsleri risk altında. Hizbullah ve diğer bölgesel milis gruplar da çatışmalara dahil olmaya başladı. Bu durum, Rusya ve Çin’in nasıl bir pozisyon alacağı sorusunu gündeme getiriyor. Eğer bu iki güç doğrudan ya da dolaylı olarak müdahil olursa, çatışma küresel bir bloklaşmaya dönüşebilir. Ancak İran’a destek açıklamaları yapsalar da, bu iki ülkenin çatışmalara doğrudan katılmayacakları anlaşılıyor. Sonuç olarak, İran yalnız kalmış durumda. Üstelik, İsrail ve ABD dışında diğer ülkelere de ‘Amerikan üsleri’ nedeniyle saldırılar düzenleyerek düşman sayısını artırmış durumda.
