Ankara’da CAR-T Tedavisi ile Kan Kanserlerinde Yeni Dönem
Ankara Etlik Şehir Hastanesi’nde uygulanan CAR-T tedavisi, kan kanserlerinde devrim niteliğinde bir gelişme sunuyor.
Ankara Etlik Şehir Hastanesi, kan kanserlerinin tedavisinde çığır açan CAR-T hücre tedavisini uygulamaya ve üretmeye başladı. Türk Hematoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Özgür Mehtap, “Yerli CAR-T tedavisi, şu ana kadar 10 hastaya uygulandı. Bu tedavi laboratuvar ortamında üretiliyor. Gelecekte ise CAR-T tedavilerini eczanelerden ilaç gibi temin edebileceğiz. Kemoterapinin yerini alabilecek bir alternatif sunuyoruz,” dedi.
Hematolojik kanserlerin tedavisinde önemli bir dönüm noktası olarak görülen bu gelişmeler, immünoterapinin yükselişini simgeliyor. Prof. Dr. Mehtap, Türk Hematoloji Derneği’nin düzenlediği 18. Kemik İliği Transplantasyonu ve Hücresel Tedaviler Kongresi’nde, CAR-T tedavisinin detaylarını paylaştı. Bu tedavi, kanser hücrelerini yok etmek için vücudun kendi bağışıklık sistemini yeniden programlayarak çalışıyor.
CAR-T hücre tedavisi, bağışıklık sisteminin T hücrelerini, kanser hücrelerini tanıyıp yok etmeleri için özel olarak eğiten bir immünoterapidir. Prof. Dr. Mehtap, “Kemoterapi ile tümörü öldürmek yerine, gözden kaçan hücreleri hedef alıyoruz. Bu tedavi, özellikle diğer tedavilere yanıt vermeyen zor kanser türleri için etkili bir seçenek sunuyor,” şeklinde konuştu.
T hücreleri hastanın kanından alınıyor ve laboratuvar ortamında genetik olarak değiştiriliyor. Bu süreçte, T hücrelerinin yüzeyine ‘kimerik antijen reseptörü’ (CAR) ekleniyor, böylece belirli kanser antijenlerine bağlanabiliyorlar. Daha sonra bu hücreler hastaya geri verilerek tedavi süreci başlatılıyor. Her kanser türü farklı antijenlere sahip olduğu için, CAR-T hücreleri her hastaya özel olarak tasarlanıyor.
CAR-T tedavisinin en büyük zorluklarından biri yüksek maliyet ve teknolojiye erişim. Ancak, Sağlık Bakanlığı’nın son bir yıl içinde bu tedaviye ulaşım için önemli adımlar attığını belirten Prof. Dr. Mehtap, “Ankara Etlik Şehir Hastanesi’nde laboratuvar kuruldu ve şu anda yüzde 90 kapasite ile çalışıyor. Önümüzdeki yıllarda bu tedavi daha da yaygınlaşacak,” diye ekledi.
Türk Hematoloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. İnci Alacacıoğlu, CAR-T hücrelerinin laboratuvar ortamında üretilmesi yerine doğrudan vücut içinde oluşturulmasını hedefleyen ‘in-vivo CAR-T’ yaklaşımlarının da umut verici olduğunu belirtti. Bu yöntemin başarıyla uygulanması durumunda, CAR-T tedavilerinin erişimi ve kullanım alanının köklü bir şekilde değişebileceği öngörülüyor.
CAR-T tedavisi, özellikle nüks eden akut lenfoblastik lösemi, nüks/dirençli büyük B hücreli lenfoma ve nüks/dirençli multiple myeloma gibi zor tedavi edilen hastalıklarda önemli başarılar sağladı. Prof. Dr. Alacacıoğlu, bu tedavi ile yanıt veren hastalarda yüzde 95’in üzerinde başarı oranı elde edildiğini vurguladı. Yapılan çalışmalar, standart tedavi ile elde edilen yanıt oranlarının CAR-T tedavisi ile belirgin şekilde arttığını gösteriyor.
