DSÖ’den Ebola Uyarısı: Aşı Geliştirme Süreci Dokuz Ay Sürebilir
DSÖ, Kongo’daki Ebola türüne karşı aşı çalışmalarının dokuz ay sürebileceğini bildirdi.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) ortaya çıkan nadir bir Ebola türüne karşı geliştirilen aşının tamamlanmasının dokuz ay alabileceğini belirtti. DSÖ Danışmanı Dr. Vasee Moorthy, çarşamba günü yaptığı açıklamada, virüsün ‘Bundibugyo’ adı verilen bu özel türüne karşı iki aşı adayının geliştirilme aşamasında olduğunu, ancak henüz klinik denemelere geçilmediğini ifade etti.
DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, salgınla ilgili olarak şu ana kadar 600 şüpheli vaka ve 139 şüpheli can kaybı kaydedildiğini bildirdi. Virüsün tespit edilme süreci göz önüne alındığında, bu sayıların artmasının muhtemel olduğunu vurguladı. Ghebreyesus, DKC’de rapor edilen ilk vakanın yanı sıra komşu ülke Uganda’da da 2 kesin vaka bulunduğunu açıkladı.
DSÖ, pazar günü salgın nedeniyle ‘uluslararası önemi haiz halk sağlığı acil durumu’ ilan etti, ancak durumun henüz pandemi seviyesine ulaşmadığını vurguladı. Acil durum komitesinin risk değerlendirmesine göre, salgının ulusal ve bölgesel düzeyde yüksek, küresel düzeyde ise düşük risk taşıdığı belirtildi.
Kesinleşmiş vakaların çoğu, salgının merkezi konumundaki Ituri bölgesinde ve Kuzey Kivu vilayetinde görüldü. Uganda’nın başkenti Kampala’daki vakaların, DKC’den seyahat eden kişilerle bağlantılı olduğu ve bu kişilerden birinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Ituri bölgesindeki sağlık merkezlerinden gelen raporlar, sağlık sisteminin aşırı yüklendiğini gösteriyor. Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) acil program yöneticisi Trish Newport, bölgedeki sağlık tesislerinin şüpheli vakalarla dolup taştığını ve yer kalmadığını belirtti. Birleşik Krallık hükümeti, salgının kontrol altına alınması amacıyla ön hat sağlık çalışanları ve hastalık izleme için 20 milyon sterline kadar fon sağlayacağını açıkladı.
Salgındaki ilk bilinen vakanın, Ituri’nin eyalet başkenti Bunia’da 24 Nisan’da hayatını kaybeden bir hemşire olduğu öğrenildi. Yetkililer, virüsün ne zamandan beri yayıldığını tespit etmek için incelemelerini sürdürüyor.
Ebola virüsünün insanlarda hastalığa yol açan dört bilinen türü bulunmaktadır. Ülkenin daha önce sıkça karşılaştığı ve en çok bilinen ‘Zaire’ türünün aksine, on yılı aşkın bir süredir görülmeyen ‘Bundibugyo’ türü, salgını durdurmayı zorlaştırıyor. Daha önce sadece 2007’de Uganda’da ve 2012’de DKC’de görülen Bundibugyo türü, enfekte olanların yaklaşık üçte birinin ölümüne yol açmıştı. Diğer Ebola türlerine göre ölüm oranı daha düşük olsa da, nadir görülmesi nedeniyle bu türe karşı onaylanmış bir aşı veya özel bir tedavi bulunmamaktadır.
DSÖ yetkilileri, mevcut deneysel aşılardan ilkinin hazır olmasının 6 ila 9 ay süreceğini tahmin ediyor. COVID-19 aşı platformuna benzer bir teknolojiyle üretilen ikinci aşı adayının ise hayvan deneylerinden elde edilecek sonuçlara bağlı olarak 2 veya 3 ay içinde klinik denemelere hazır hale gelebileceği, ancak bu süreçte belirsizliklerin yüksek olduğu kaydedildi.
