Sinan Karadeniz’in ‘Buyan’ Şiir Kitabı Üzerine Değerlendirmeler

MUSTAFA NURULLAH CELEP

‘BUYAN’ ŞİİR KİTABI ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER

‘Buyan’ adlı eser, iki ana bölümden oluşuyor. İlk bölüm, estetik duyarlılığa ve soyut güzellik anlayışına odaklanan şiirlerden meydana geliyor. Bu bölümün en belirgin özelliği, doğanın dinamosu olarak nitelendirilebilecek, etkin ve dinamik imgelerin yoğun bir şekilde yer almasıdır. Şair, doğayı etkili bir izlenimcilikle ele alarak, doğacı imgeleri kimyasal imgelerle bir araya getiriyor:

‘Optik sinirler bütün sinirleri yendi

Ve acı, hayat dolu kıvrımlarla yükseldi çatlaktan

Ve yara, kendinden türev dizeler kurdu ölümsüz

Ve sır oldu, ruha düşen ateşin ıstırabı suda

Buzdan sokakların akışında cümlelerimiz hükümsüz’

(Betiris, s.9)

Birinci bölümde ayrıca hüzün, ayrılık ve acı temaları da derinlemesine işlenmiş. Bu duyguların şiirsel bir estetikle kâğıda aktarılması, şairin sanat ve edebiyat anlayışını yansıtıyor. Sinan Karadeniz, acıyı ve hüznü estetik bir biçimde mısralara yansıtarak, Karadeniz şiirinin geleneksel formunu sürdürüyor.

İkinci bölüm ise farklı bir yaklaşım sergiliyor: Bu kısımda, gerçekçi bir siyasi şiir anlayışı, Gazze teması etrafında yalın ve doğal bir dille şekillendiriliyor. Özellikle ‘Gölge Cinayetleri’ şiiri, anlatımın karmaşıklıktan uzak, gerçekliği net bir şekilde ortaya koymasıyla dikkat çekiyor. Bu şiir, estetik kaygılardan bağımsız olarak, ‘imgesiz de şiir yazılır’ anlayışının başarılı bir örneği olarak öne çıkıyor.

“Yarım kalmıyor hiçbir oyunumuz

Gün karışmıyor artık karanlığa

Uçurtmaya bakıyor denize karşı Ramez

Zafer işareti yapıyor aydınlığa”

(Gölge Cinayetleri, s. 59)

İkinci bölümün belirgin özellikleri arasında mısraların yalınlığı, anlatımın doğallığı ve imgelerin açık bir biçimde sunulması yer alıyor. Bu bölümde gerçekliğe dair daha sade bir anlayış hâkim.

Sinan Karadeniz, modern Türk şiirinin iki ana damarı olan ethos ve pathos arasında bir yol ayrımında bulunuyor. Bu noktada, ya siyasi yönleri olan, estetik duyarlılığı da göz ardı etmeyen özgün bir yol açacak ya da estetik hedonizmin doruklarına dalarak okuyucuyu bu yolda sürükleyecek. Bu bağlamda, ‘Gölge Cinayetleri’nin sunduğu yol, estetik duyarlılığı göz ardı etmeden gerçeklik algısını keskinleştirerek, imgeci-gerçekçi şiirlerle zengin bir sanat anlayışının örneklerini sunma potansiyeline sahip. Bu durum, hem şairin hem de okuyucunun yararına olacaktır.

Sinan Karadeniz’in polemiklerden uzak durarak kendi şiirsel kimliğini oluşturma çabası, onun şiirine olan saygıyı artırmakta ve çok yönlü bir eser ortaya koyma umudunu güçlendirmektedir.

Bu nedenle, edebi inşaata devam etmekte fayda var.

(1) Sinan Karadeniz, Buyan, Hayal Yay., Mayıs 2024, İst.