Romanya siyasi krizi, aşırı sağın önünü açabilir
Romanya siyasi krizi derinleşirken, merkez solun Avrupa yanlısı hükümete destek vermemesi halinde aşırı sağın iktidara yaklaşabileceği uyarısı yapıldı.
Romanya’da hükümet kurma sürecinin çıkmaza girmesi, aşırı sağın iktidara yaklaşabileceği endişelerini artırıyor. Ülkenin olası başbakanı Siegfried Mureșan, merkez sol muhalefetin Avrupa yanlısı bir hükümete destek verip vermeyeceğine acilen karar vermesi gerektiğini söyledi.
Avrupa Parlamentosu üyesi Mureșan, POLITICO’ya yaptığı açıklamada, Sosyal Demokrat Parti’den (PSD) kendi partisi olan merkez sağdaki Ulusal Liberal Parti’ye (PNL) destek vermesini isteyeceğini belirtti. Mureșan, yeni hükümet için oylamanın gelecek haftanın sonuna kadar yapılmasını planladığını aktardı. Ancak PSD yönetimi şu ana kadar bu hükümete destek vermeyeceğini açıkladı.
Mureșan, Rumen sosyalistlerin bir “hakikat anıyla” karşı karşıya olduğunu belirterek, PSD’nin sorumlu Avrupalı sosyal demokratlar gibi davranıp Avrupa yanlısı bir hükümeti desteklemesi ya da ülkedeki radikal sağ ve Avrupa karşıtı popülistlerle iş birliğini derinleştirmesi gerektiğini savundu. Mureșan, mayıs ayında iktidar koalisyonunun güven oylamasını kaybetmesinin ardından hükümet kurmakla görevlendirilen üçüncü isim oldu.
Bükreş’te yeni bir başarısızlık yaşanması, Avrupa Birliği’nin nüfus bakımından yedinci büyük ülkesinde erken seçimin önünü açabilir. Kamuoyu yoklamalarında aşırı sağın önde olduğu Romanya’da, ana akım partiler 2024 kışından bu yana yapılan parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aşırı sağın yükselişini sınırlamakta zorlanıyor. NATO açısından stratejik önem taşıyan ülke, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşının bölgesel etkilerini de hissediyor.
PSD lideri Sorin Grindeanu, partisinin Mureșan’ın hükümetine destek vermeyeceğini ve yalnızca içinde yer aldığı bir hükümetin kurulmasını destekleyeceğini söyledi. Bununla birlikte Grindeanu, Brüksel’le sık sık karşı karşıya gelen ve Rusya yanlısı adaylara destek veren Rumenler Birliği İttifakı (AUR) ile koalisyon ihtimalini tamamen reddetmedi. PSD ile AUR, bu yılın başlarında önceki hükümetin düşürülmesi yönünde birlikte oy kullanmıştı.
Mureșan, Avrupa Parlamentosu’ndaki merkez sol Sosyalistler ve Demokratlar (S&D) grubunun yöneticilerine de çağrıda bulundu. Avrupa’daki sosyalistlerin, üye partilerinin aşırı sağla yakın iş birliğine gitmesini engellememesi halinde ciddi bir güvenilirlik sorunu yaşayacağını belirten Mureșan, bu tutumun başka ülkelerdeki sosyalist partileri de benzer adımlar atmaya teşvik edebileceği uyarısında bulundu.
Grindeanu ise PSD’nin, Mureșan’ın partisinin temel öncelikleri arasında gördüğü 10 politika önerisini kabul etmesi halinde görüşmelere açık olabileceğini ifade etti. Bu öneriler arasında enerji altyapısına yönelik yeni yatırımlar, savunma ve ulusal güvenliğin güçlendirilmesi, kamu hizmetlerinde reform ile eğitim ve sağlık alanlarına yatırım bulunuyor.
Önerilen hükümet ve programın reddedilmesi halinde Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, anayasal yetkisini kullanarak erken seçim kararı alabilecek. Bu, AUR’un önemli kazanımlar elde ederek parlamentonun en büyük ikinci partisi olduğu 2024’ten bu yana yapılacak ilk erken seçim olacak. Mureșan, aşırı sağın anketlerde yaklaşık yüzde 35, kendi partisi PNL’nin ise yüzde 21 civarında oy desteğine sahip olduğunu belirtti.
Mureșan, erken seçimin tercih ettiği seçenek olmadığını, önceliğin Avrupa yanlısı bir hükümet kurmak olduğunu söyledi. Ancak bunun mümkün olmaması halinde erken seçeneğin de göz ardı edilmemesi gerektiğini dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Dan’ın hükümet kurma görevini Mureșan’a vermesi, Avrupa Parlamentosu’ndaki görevleri nedeniyle de dikkat çekiyor. Dan, geçen yıl AUR’un tartışmalı adayı George Simion’u cumhurbaşkanlığı yarışında geride bırakmıştı. Mureșan ise halen Avrupa Birliği’nin 2 trilyon avroluk uzun vadeli bütçesine ilişkin müzakerelerde başlıca raportörler arasında yer alıyor. AB liderleri, bütçenin yıl sonuna kadar tamamlanmasını hedefliyor.
Mureșan’a göre aşırı sağın Romanya’da iktidara gelmesi, bütçe müzakerelerini zorlaştırabilir. Avrupa karşıtı bir hükümetin Avrupa’nın daha zayıf olmasını isteyeceğini savunan Mureșan, böyle bir yönetimin AB’yi güçlü tutmak için önemli bir araç olan bütçeye karşı çıkabileceğini söyledi. Ayrıca Rusya’ya yakın bir hükümetin kurulmasının hem Romanya halkı hem de Avrupa Birliği açısından olumsuz sonuçlar doğuracağını ifade etti.
