Sofrada Kiminle Oturuyorsun? İlişki Dinamiklerine Dair Bir Bakış

Bir yemek masası düşünün. Masanın ortasında herkes için hazırlanmış bir yemek var ve üç kişi masada oturuyor; her biri farklı bir benlik hali temsil ediyor. Hayatımızın ve ilişkilerimizin çeşitli dönemlerinde bu benlik hallerinin arasında gidip geliyoruz. Bazen bu geçişlerin farkındayız, bazen ise tamamen bilinçsizce gerçekleşiyor. İlişkilerdeki davranışlarımız, çoğu zaman kim olduğumuzdan ziyade, geçmişteki ihtiyaçlarımızın ne kadar gözlemlendiği ve karşılandığı ile ilgilidir.

Sofraya Oturduğunda İlk Refleksin Ne?

Servis kaşığına uzanıp doğrudan kendi tabağına mı alıyorsun? Yoksa masadaki diğerlerinin payını düşünmeden hareket mi ediyorsun? “Yemek ortada, herkes alabilir” düşüncesiyle hareket ederken, gerçekten herkesin ihtiyacını görebildiğini düşünüyor musun? İçinden, “Çok açım. Yemek önce bana yetmeli” gibi düşünceler geçiyor olabilir mi?

Bu tutum genellikle bencillikten değil, içsel bir güvensizlikten kaynaklanır. Dünya, kaynakların sınırlı olduğu bir yer olarak algılanır ve kişi, kendini korumazsa aç kalacağını hisseder. Eğer geçmişte ihtiyaçlarının yeterince karşılandığı bir deneyim yaşamadıysa, kişi ilişkilerde de önce kendine yönelir; bu durumda karşındakinin ihtiyaçlarını ya geç fark eder ya da hiç fark etmez. Bu, bir niyet meselesi değil, öğrenilmiş bir hayatta kalma stratejisidir.

“Doğru Olanı Yaptım” Duygusu Sana Tanıdık mı?

Servis kaşığını alıp yemeği hem kendine hem de diğer masadakilere eşit şekilde paylaştırıyor musun? Kaşığa gelen her şeyi tabaklara koyduktan sonra “Ben üzerime düşeni yaptım” hissi seni sarıyor mu? Peki, herkesin gerçekten ihtiyacı olanı alıp almadığını hiç sorguladın mı?

Bu benlik hali sosyal normlara uygun bir davranış sergiler. Saygılı, düzenli ve güvenilir bir tutumdur. Ancak bu yaklaşım, duygusal derinlikten yoksun bir ilişki düzeni oluşturur. İlişkilerde güven, kurallara uymak ve eşit davranmakla sağlanmaya çalışılır. Bu nedenle, adil olmaya çalışırken çoğu zaman adalet yerine eşitliği gözetiriz. Bu durum, derin ihtiyaçları sezmekte zorlanmamıza neden olur.

Herkesin Tabağını Kontrol Eden Sen Misin?

Herkesin tabağında eşit miktarda yemek olup olmadığını kontrol eder misin? Eksik gördüğünde tamamlar mısın? Yoksa kendi tabağını en sona mı bırakırsın? İçinden “Ben bu kadar düşünüyorken, neden kimse beni düşünmüyor?” gibi sorular geçiyor mu?

Bu tutum genellikle çocuklukta öğrenilir. Uyumlu olmak ve başkalarının ihtiyaçlarını fark etmek ödüllendirilmiştir. Sevilmenin, başkalarını memnun etmekle mümkün olduğuna dair bir bağlanma zemini oluşur. Bu, kaygılı ve aşırı uyumlu bir ilişki biçimidir. Verme davranışı her zaman saf bir şefkatten gelmez; çoğu zaman “Başkalarını mutlu edersem sevilirim” inancıyla beslenir. Ancak bu durumda, verilen şey genellikle talep edilmemiş olur.

Sofra Aslında Nedir?

Sofra, yalnızca bir yemek alanı değil, aynı zamanda bir ilişki alanıdır. Kendini düşünürken bağdan kopmamayı, başkasını gözetirken kendini kaybetmemeyi öğretir. Gerçek ilişki; sadece almakla, vermekle ya da eşitlemekle kurulmaz. İlişki, kişinin hem kendi tabağının hem de diğer tabakların farkında olabildiği yerde mümkündür. Çünkü ihtiyaçların fark edilmesi ve karşılanması, ancak karşılıklı bir temas varsa gerçekleşir.

Son Bir Ayna

Sen sofrada hangisisin? Hangi ilişkide hangi benliğe düşüyorsun? Kendi tabağını unutmadan, başkasının tabağına bakabiliyor musun? Yoksa başkalarını gözetirken kendini mi ihmal ediyorsun? Ya da kimseye bakmadan, sadece kendi payını mı düşünüyorsun? Belki de mesele, hangi benlik olduğumuz değil, ne zaman, neden ve nasıl oraya düştüğümüzü fark edebilmek.

İlginizi çekebilir: İlişkide büyüyor musun, yoksa küçülüyor musun?