Türkiye imalatında üretim düşüşü dördüncü ayda da sürdü

İSO Türkiye İmalat PMI, eylülde 47,9’a indi. Orta Doğu’daki savaşın talep, üretim ve maliyetler üzerindeki etkisi sürdü; gıda sektörü ayrıştı.

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) araştırmasının Eylül 2026 sonuçları açıklandı. İmalat sektöründeki faaliyet koşullarını izleyen endeks, ağustostaki 48,1 seviyesinden 47,9’a geriledi.

PMI’da 50’nin üzerindeki değerler iyileşmeye işaret ediyor. Eylülde açıklanan sonuç, sektördeki yavaşlamanın sürdüğünü gösterdi. Orta Doğu’daki savaşın oluşturduğu belirsizlik, talep üzerinde baskı yaratmaya devam etti. Toplam yeni siparişlerdeki düşüş ağustosa göre biraz daha belirginleşirken, yeni ihracat siparişleri de geriledi.

Siparişlerdeki zayıflık ve piyasa koşulları nedeniyle imalatçıların üretimi art arda dördüncü ay azaldı. Savaşın etkisiyle yakıt, petrol, taşımacılık ve ham madde maliyetlerinde görülen yükseliş, firmaların girdi maliyetlerindeki artışı hızlandırdı. Bu artış son dört ayın en yüksek seviyesine çıktı.

Firmaların yükselen maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmasıyla nihai ürün fiyatlarındaki enflasyon da dört ayın en yüksek düzeyine ulaştı. Katılımcılar, fiyat artışlarının tedarikçi performansını olumsuz etkilediğini belirtti. Deniz taşımacılığındaki gecikmeler ve malzeme eksiklikleri, teslimat sürelerinin uzamasında etkili oldu.

İzlenen 10 sektörün 9’unda üretim geriledi. Gıda ürünleri sektörü, yedi ay sonra üretimini artıran tek sektör olarak öne çıktı. Yeni siparişlerde de artış kaydeden tek sektör gıda oldu. En sert sipariş daralması ise ağaç ve kağıt ürünlerinde görüldü.

Yeni ihracat siparişlerinde gıda ürünlerinin yanı sıra kara ve deniz taşıtları sektöründe de artış yaşandı. İstihdam tarafında 10 sektörün yalnızca ikisinde yükseliş görüldü. Kara ve deniz taşıtları üreticileri çalışan sayısını beşinci ayda da artırırken, elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe istihdam son üç ay içinde ikinci kez yükseldi. En belirgin istihdam kaybı ağaç ve kağıt ürünlerinde gerçekleşti.

Ağustosta tüm sektörlerde azalan satın alma faaliyetleri, eylülde üç sektörde arttı. En güçlü yükseliş gıda ürünlerinde kaydedildi. Sektörlerin çoğu girdilere daha hızlı ulaşırken, elektrikli ve elektronik ürünlerde teslimat süreleri bir yılı aşkın sürenin ardından ilk kez kısaldı.

Girdi maliyetlerindeki artış sektörlerin genelinde devam etti. En yüksek artış kara ve deniz taşıtlarında, en sınırlı yükseliş ağaç ve kağıt ürünlerinde görüldü. Satış fiyatlarındaki en belirgin artış ana metal sanayisinde gerçekleşirken, giyim ve deri ürünlerinde yükseliş daha sınırlı kaldı.

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, imalatçıların Orta Doğu’daki savaşın etkilerini eylülde de hissettiğini belirtti. Harker, üçüncü çeyrekte görünümün büyük ölçüde değişmediğini ve jeopolitik belirsizliğin büyümeyi sınırladığını söyledi.

“Bununla birlikte, PMI’ın üçüncü çeyrek ortalamasının ikinci çeyreğin hafif üzerinde olması toparlanmaya yönelik bazı temkinli sinyaller verdi.”