Taşınmaz satışında güvenli ödeme için geçiş 1 Aralık’ta

Güvenli Ödeme Sistemi için uygulama tarihi 1 Aralık olarak belirlendi. Emlak sektörü, teknik hazırlık ve tek emlakçı yetkisi talep ediyor.

Taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcıları dolandırıcılık riskine karşı korumak amacıyla hazırlanan Güvenli Ödeme Sistemi’nin uygulama tarihi 1 Aralık olarak belirlendi. Sistemle para transferlerinin daha güvenli yapılması ve kayıt dışılığın azaltılması hedefleniyor.

Uygulamanın ekim ayında başlaması bekleniyordu. Teknik çalışmaların sürmesi nedeniyle geçiş tarihi ertelendi. Düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlüğe girdi.

Emlak sektörü temsilcileri, erteleme kararını destekledi. Temsilciler, uygulamanın satış sürecindeki tüm tarafların teknik altyapısıyla uyumlu çalışması ve işlemlerde aksama yaşanmaması gerektiğini belirtti.

Türkiye Tüm Emlak Müşavirleri Federasyonu Başkanı Hacı Ali Taylan, Ticaret Bakanlığı ile görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Taylan’a göre sistem, taşınmaz alım satımlarında nakit taşıma riskini ve tapu işlemlerindeki güven sorunlarını azaltabilir.

Taylan, uygulamanın etkili olabilmesi için mali düzenlemeler yapılması gerektiğini de ifade etti. Taşınmazların tapuda gerçek satış bedelinden daha düşük gösterilmesi halinde sistemin kayıt dışılığı bütünüyle önleyemeyeceğini belirtti.

Taylan’ın verdiği örneğe göre 10 milyon lira değerindeki bir taşınmaz tapuda 3 milyon lira olarak gösterilirse, sistem üzerinden de yalnızca bu tutarın ödenmesi mümkün olacak. Aradaki miktar sistem dışında kalabilecek.

Bu nedenle tapu harçlarının yüzde 1 seviyesine indirilmesi gerektiğini savunan Taylan, satış bedellerinin gerçek değer üzerinden bildirilmesinin bu yolla teşvik edilebileceğini söyledi. Değer artış kazancı vergisi için de bir defaya mahsus muafiyet önerdi.

Taylan, daha önce düşük bedelle alınan taşınmazların bugün gerçek satış değeri üzerinden elden çıkarılması durumunda yüksek vergi yükü doğabildiğini belirtti. Bu nedenle tapu harcı indiriminin yanı sıra tek seferlik bir değer artış vergisi muafiyeti talep etti.

Sektörün gündemindeki diğer konu Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) oldu. EİDS, taşınmaz ilanlarının yetkili işletmeler aracılığıyla yayımlanmasını ve ilan süreçlerinde doğrulamanın artırılmasını amaçlıyor.

Mevcut uygulamada taşınmaz sahipleri, e-Devlet üzerinden aynı taşınmaz için birden fazla yetki belgeli emlak işletmesine ilan yayımlama izni verebiliyor. Taylan, bu yetkinin yalnızca ilan yayımlamayı kapsadığını, pazarlama, satış veya kiralama yetkisi anlamına gelmediğini belirtti.

Taylan, ilan yetkisiyle pazarlama sözleşmesinin aynı ekran üzerinden hazırlanmasına yönelik çalışma yapıldığını söyledi. Böylece emlak işletmeleriyle taşınmaz sahipleri arasındaki sözleşme sürecinin kâğıt üzerinden yürütülmesinin sona ermesi planlanıyor.

EİDS’de yabancı mülk sahipleriyle ilgili beyanların doğrulanması için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile sistem entegrasyonu sağlandığını aktaran Taylan, bu çalışmayla yetkisiz ilanların önüne geçilmesinin amaçlandığını kaydetti.

Taylan ayrıca, üç aylık yetkilendirme süresince bir taşınmaz için yalnızca bir emlak işletmesinin yetkili olması talebini Bakanlığa ilettiklerini belirtti. Mevcut yapıda birden fazla işletmenin ilan yetkisi alabilmesinin pazarlama sürecinde sorunlara yol açabildiğini söyledi.

Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Esnaf Odası Başkanı Burak Arpacı da Güvenli Ödeme Sistemi’nin 1 Aralık’a ertelenmesini olumlu karşıladı. Arpacı, sistemin tüm tarafların altyapısına tam olarak bağlanması ve uygulama başladığında satış işlemlerinin kesintiye uğramaması gerektiğini ifade etti.

Arpacı, tek emlakçı yetkisi talebinin ilan platformlarındaki fiyat farkları ve aynı taşınmaza ait tekrarlanan ilanlardan kaynaklandığını söyledi. Tek yetkilendirmenin, taşınmaz sahibinin muhatabını netleştirebileceğini ve emlak danışmanlarının haklarını koruyabileceğini belirtti. Arpacı, taşınmazların gerçek değeri üzerinden satılması ve rayiç bedel ile gerçek değer arasındaki farkın makul ölçülerde vergilendirilmesi gerektiğini de kaydetti.