Google’ın uzaydaki yapay zeka uydusu test için fırlatıldı
Google, Suncatcher Projesi kapsamında ilk yapay zeka uydusunu uzaya gönderdi. Görevde donanımın radyasyon ve ısınma koşullarına dayanıklılığı ölçülecek.
Google’ın Suncatcher Projesi için geliştirilen prototip uydu, perşembe günü uzaya gönderildi. Fırlatma, SpaceX’in Transporter-18 ortak uçuş göreviyle Kaliforniya’daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden yapıldı.
Proje, yapay zeka işlemlerinde kullanılan veri merkezi düzeyindeki donanımların alçak Dünya yörüngesinde, yani gezegenin çevresindeki düşük irtifalı yörüngede çalıştırılmasını test etmeyi amaçlıyor. Daha önce Avrupa Uzay Ajansının PhiSat-1 görevi gibi bazı fırlatmalarda yapay zeka çipleri kullanılmıştı. Bu çipler çevresel izleme gibi görevlerde yer almıştı. Suncatcher görevinin ise veri merkezi ölçeğindeki yapay zeka işlemlerini uzaya taşıma fikrini sınayan ilk görev olduğu belirtildi.
Google Mühendislik Direktörü Maria Biggs, projenin Güneş’ten sağlanabilecek enerjiden yararlanma fikrine dayandığını söyledi. Biggs, yörüngede kurulacak veri merkezleriyle yapay zeka altyapısının daha verimli biçimde büyütülmesini hedeflediklerini aktardı. Projenin, yapay zekanın sağlayabileceği faydaları desteklemek için yeni bir yöntem sunabileceğini ifade etti.
Google, ilk görevin temel amacının donanımın uzay koşullarındaki dayanıklılığını incelemek olduğunu açıkladı. Bu kapsamda çiplerin fırlatma ve uçuş sırasında karşılaşacağı fiziksel koşullara, ayrıca yüksek radyasyona nasıl tepki verdiği takip edilecek. Mühendisler, uzayda donanımı soğutacak hava akımı bulunmadığı için aşırı ısınma ihtimalini de gözlemleyecek.
Şirket, uzayın yapay zeka işlemleri için kullanılmasının kısa sürede gerçekleşmeyeceğini bildirdi. Donanımın yörüngede çalışmanın fiziksel ve öngörülemeyen koşullarına dayanabildiğinin gösterilmesi gerektiği belirtildi. İlk fırlatmayla çalışan sistemlerin ve arıza noktalarının belirlenmesi, sonuçların da sonraki görevlere aktarılması planlanıyor.
Yörüngesel veri merkezleri fikri, daha geniş uydu takımyıldızları planlarıyla birlikte tartışılıyor. SpaceX yöneticisi Elon Musk, bu yıl ABD Federal İletişim Komisyonuna yaptığı başvuruda, yapay zeka için veri merkezi olarak kullanılabilecek bir milyon adede kadar uydu fırlatma hedefinden söz etmişti.
Bu hedefe yönelik eleştirilerde, uydu sayısındaki artışın çarpışma ve uzay çöplüğü riskini büyütebileceği belirtildi. Uzmanlar, çok sayıdaki uydunun astronomi çalışmaları açısından ışık kirliliğini artırabileceği uyarısında bulundu. Rakip şirketler de SpaceX’in alçak Dünya yörüngesinde tekel kurabileceği endişesiyle başvurunun reddedilmesini istemişti.
SpaceX’in Starlink internet ağı üzerinden Dünya çevresinde bulunan yaklaşık 16 bin aktif uydunun 11 binden fazlasını yönettiği aktarıldı. Suncatcher Projesi kapsamında toplanacak veriler, yapay zeka donanımının uzayda uzun süreli kullanımına ilişkin sonraki çalışmalar için kullanılacak.
