Elektronik sigara kullanımı gençlerde yüzde 21,9’a çıktı
Elektronik sigara kullanımına ilişkin araştırmada gençlerin yüzde 21,9’unun ürünü denediği belirlendi. Kaçak ürün ele geçirmeleri de arttı.
Türkiye’de tütün ve nikotin ürünlerine ilişkin veriler, elektronik sigara kullanımının gençler arasındaki yayılımını ortaya koydu. Sağlığa Evet Derneği’nin aktardığı araştırmada, 2026’da iki üniversite hastanesinde incelenen 10-19 yaş grubundaki 488 çocuk ve gencin yüzde 21,9’unun elektronik sigarayı en az bir kez kullandığı belirlendi. Katılımcıların yüzde 12,5’i ise araştırmadan önceki 30 gün içinde elektronik sigara kullandığını bildirdi.
Araştırmada gençlerin sosyal medyada elektronik sigara içeriği veya reklamıyla karşılaşma oranı yüzde 27 olarak kaydedildi. Yakın arkadaşlarından elektronik sigara kullananların oranı yüzde 35,9 olurken, klasik sigara kullanan bir yakını bulunanların oranı yüzde 46,1’e ulaştı. Sağlığa Evet Derneği, nikotin ürünlerinin tanıtımında sosyal medya platformlarının öne çıktığını belirtti.
Kaçak ürünlere ilişkin veriler de elektronik sigara pazarındaki hareketliliği gösterdi. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2025’in ilk 10 ayında 8 milyon 584 binden fazla kaçak elektronik sigara ele geçirildi. Sağlığa Evet Derneği, kaçak ürünlerin artmasının ileride vergi kaybı ve piyasanın düzenlenmesi gerekçeleriyle yasallaştırma tartışmalarına dayanak yapılabileceğini savundu. Dernek, bu yaklaşımın tütün endüstrisinin farklı ülkelerde kullandığı yöntemlerden biri olduğunu ifade etti.
Türkiye’de klasik sigara satışları da yükseldi. Derneğin paylaştığı verilere göre yıllık sigara satışı, son 12 yılda ortalama yaklaşık yüzde 5 artış göstererek 2025’te 160 milyar adede çıktı. Sağlık Bakanlığı’nın Türkiye Hanehalkı Sağlık Araştırması 2023 sonuçlarında tütün kullanım oranı erkeklerde yüzde 46,1, kadınlarda yüzde 23,6 ve genel toplamda yüzde 34,8 olarak açıklandı.
Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri, sektörde “dumansız”, “alternatif” ve “zarar azaltıcı” ifadeleriyle tanıtılıyor. Sağlığa Evet Derneği ise “daha az zararlı” ifadesinin bu ürünlerin zararsız olduğu anlamına gelmediğini belirtti. Derneğe göre geleneksel sigara şirketlerinin yeni nesil nikotin ürünleri pazarına girmesi, nikotin kullanımının farklı ürünlerle sürdürülmesine yol açabilir.
Sağlığa Evet Derneği Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, yeni bir yasa çıkarılmasından önce mevcut kuralların uygulanması gerektiğini söyledi. Dağlı, “Tütün kanunlarımız yeterlidir. Yenisi değil, olanın uygulanması gereklidir” dedi.
Dağlı, 18 yaşından önce nikotin bağımlısı olan çok sayıda çocuk bulunduğunu ve satış yasağına rağmen bu ürünlere erişimin sürdüğünü belirtti. Yeni ürünlerin yaygınlaşması halinde durumun ağırlaşabileceğini ifade eden Dağlı, elektronik sigara ve benzeri ürünlerin “daha az zararlı” söylemiyle normalleştirilmesinin yeni bir bağımlılık dalgası oluşturabileceği uyarısında bulundu. Dağlı, mevcut yasaların eksiksiz uygulanmasını ve yeni nikotin ürünlerinin yayılmasının önlenmesini istedi.
