Dört haftalık pilot çalışmada bazı kişilerde belirtiler geriledi
Aşırı işlenmiş gıdaları azaltan bazı katılımcılarda depresyon belirtileri geriledi. Küçük çalışmanın sonuçları daha geniş araştırmalarla sınanacak.
Aşırı işlenmiş gıda tüketimini azaltan depresyon tanılı bazı kişilerin dört hafta sonunda belirtilerinde gerileme görüldü. Bulgular, küçük ölçekli bir pilot çalışmada elde edildi ve sonuçların doğrulanması için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.
ABD’deki Kaliforniya Üniversitesi San Francisco (UCSF) araştırmacılarının yürüttüğü çalışmaya, yüksek miktarda aşırı işlenmiş gıda tüketen 20 kişi katıldı. Katılımcıların tamamında hipertansiyon, diyabet ya da yüksek LDL kolesterol gibi en az bir metabolik bozukluk bulundu.
Aşırı işlenmiş gıdalar, evde kullanılmayan bazı kimyasal maddeler, tatlandırıcılar, renklendiriciler ve koruyucular içeren, çoğunlukla endüstriyel yöntemlerle hazırlanan ürünlerdir. Bu gruba cips ve kraker gibi paketli atıştırmalıklar, gazlı ve şekerli içecekler, hazır çorbalar, erişteler, dondurulmuş pizzalar, paketli unlu ürünler, çikolatalar ile sosis ve salam gibi işlenmiş etler girer.
Bu ürünlerin lif, vitamin ve mineral içeriğinin düşük olabildiği belirtildi. Aşırı tüketimlerinin obezite, tip 2 diyabet, yüksek tansiyon ve kalp hastalıklarıyla ilişkili olduğu; ayrıca kaygı ve depresyon belirtileriyle bağlantı taşıdığı aktarıldı.
Çalışmada katılımcılar iki gruba ayrıldı. Bir grup mevcut beslenme düzenini sürdürürken diğer grup, aşırı işlenmiş gıda oranı düşük bir beslenme planına geçti. Bu grupta tüketim yüzde 85’ten fazla azaltıldı. Dört hafta sonra gruplar uyguladıkları beslenme düzenlerini değiştirdi.
Katılımcılardan ilaçlarını, terapi programlarını, egzersizlerini ve uyku düzenlerini değiştirmemeleri istendi. Araştırmada beslenme değişikliğinin bazı kişilerde kaygı belirtilerini de azalttığı görüldü.
2024’te 15 bin 960 yetişkinin verileriyle yapılan başka bir araştırmada da aşırı işlenmiş gıda tüketimindeki her yüzde 10’luk artış, depresyon belirtileri gösterme riskindeki yüzde 10’luk yükselişle ilişkilendirildi.
Bununla birlikte, bu çalışmaların önemli bir bölümü katılımcıların kendi bildirimlerine dayanıyor. Sonuçlar, aşırı işlenmiş gıdaların depresyona doğrudan neden olduğunu göstermiyor. UCSF araştırmacıları, daha geniş kapsamlı ikinci aşama çalışmaya katılımcı alımına 2028’de başlamayı planlıyor. Pilot çalışmanın sonuçları JAMA Psychiatry dergisinde yayımlandı.
